You’re viewing a version of this story optimized for slow connections. To see the full story click here.

Για να επιβιωσεις πρεπει να τρεχεις

Ο Ζακ Κωστόπουλος έχει γλιτώσει από ομοφοβικές επιθέσεις επειδή μπορεί να τρέξει πολύ γρήγορα. Ή επειδή κυκλοφορεί ως Zackie.

Story by Ladylike GR May 16th, 2017

"Φύγε μωρή", ακούστηκε όταν η Zackie κατέβηκε από το ταξί έξω και φτάσαμε στη Βαρβάκειο Αγορά. Μπαίνοντας μέσα, οι κρεοπώληδες ενθουσιάστηκαν με το γεγονός οτι έβλεπαν από κοντά μια drag queen. Την αγκάλιαζαν κι έβγαζαν μαζί της selfies - φωτεινά παραδείγματα ενάντια στην ομοφοβία, περικυκλωμένα από τη μυρωδιά του ωμού κρέατος. Αυτό ακριβώς που έχει νιώσει κάποιες φορές και ο Ζακ, όταν περπατάει στον δρόμο.

Επιμέλεια: Μάριον Παλιούρα

Φωτογραφίες: Φραντζέσκα Γιαϊτζόγλου - Watkinson

Μιλώντας με τον φίλο μου τον Θεόφιλο σε ένα brainstorming για την ημέρα ενάντια στην ομοφοβία, μου είπε πως σαν gay έχουν βαρεθεί να βλέπουν θέματα για τις επιθέσεις ενάντια στους ομοφυλόφιλους κι ότι αυτό είναι μόνο η εκδήλωση του βαθύτερου κακού. Το αγκάθι που πρέπει να δούμε και να ξεριζώσουμε ιδανικά μια μέρα, είναι το ότι αποδεχόμαστε την ομοφοβία σαν κάτι φυσιολογικό. Ότι το να έχω φίλους gay έχει πολλές φορές αποτελέσει αφορμή για "αστειάκια" για γνωστούς ή και συγγενείς μου. Δύσκολα κανείς συνειδητοποιεί πόσο βαθιά ριζωμένο μέσα μας είναι το μίσος για τους ανθρώπους που κοιμούνται με άτομα του ίδιου φύλου, ακριβώς επειδή έχουμε μεγαλώσει πιστεύοντας πως "είναι εντάξει" να κάνουμε πλάκα με αυτό ή να κάνουμε πως δεν συμβαίνει επειδή αντιτίθεται στις αρχές, τη θρησκεία, την κουλτούρα μας.

Ο Ζακ Κωστόπουλος "φέρει" πολλές από τις ταμπέλες που τραβούν σαν μαγνήτες τις ομοφοβικές επιθέσεις: ομοφυλόφιλος, οροθετικός, drag queen. Τον είχα γνωρίσει ως μέλος της Θετικής Φωνής, αρκετά χρόνια πριν, τον είχα δει να κάνει show στις Κούκλες ως αγόρι ή χορευτής και τώρα πια τον βλέπω συχνά - πυκνά σε αθηναϊκά πάρτι ως Zackie Oh. Πλέον απέχει από τον οργανωμένο ακτιβισμό επειδή θεωρεί πως το να σε βλέπει ο άλλος να ζεις ανοιχτά και να είσαι περήφανος, είναι πολύ πιο δυνατό από το δελτίο τύπου μιας οργάνωσης. Πιστεύει πια πως ο τρόπος που ζει είναι ο ουσιαστικός ακτιβισμός και δεν χρειάζεται να κάνει κάτι παραπάνω από αυτό.

FRA_7484.jpg
FRA_7542.jpg
FRA_7673.jpg

Η αλήθεια είναι πως το προφίλ του Ζακ στο facebook είναι γεμάτο από τις εμπειρίες που έχει στη ζωή του, καλές, κακές, αλλά πάντα δημόσιες και ελεύθερες προς σχολιασμό. Μία από αυτές ήταν και η συμμετοχή του στο επίσημο videoclip της Demy και του "This is love" για τη Eurovision. Mε τη μόνη διαφορά, πως ενώ η Zackie έκανε όντως το γύρισμα και πληρώθηκε γι' αυτό, δεν τη βλέπεις τελικά στο βίντεο. Ούτε αυτή, ούτε δύο ομόφυλα ζευγάρια που επίσης συμμετείχαν. "Στην περίπτωση αυτή, μου είχαν φερθεί πολύ καλά στο γύρισμα, μου είχαν δώσει χρήματα, οπότε δεν υπήρχε λόγος να το κανουν αν εξαρχής ήξεραν ότι θα κοπεί. Αυτό που πιστεύω και κατάλαβα απο τη συμπεριφορά τους, είναι ότι ο σκηνοθέτης το ήθελε αυτό, αλλά εκ των υστέρων, φαντάζομαι, ότι κόπηκε από την ΕΡΤ. Τα μόνα πλάνα που δεν παίχτηκαν τελικά ήταν εκείνα με εμένα in drag και κάποιες σκηνές με ομόφυλα ζευγάρια. Είναι λίγο ειρωνικό, ειδικά σε ένα τραγούδι με τίτλο "This is love"."

"Αν η τηλεόραση και όλα τα μέσα δε συμβάλλουν στο να δείξουν ότι υπάρχουμε κι εμείς και είναι ok και είμαστε ισάξιοι με όλους τους υπόλοιπους και συντηρεί την ομοφοβία της κοινωνίας και δυσκολεύει παιδιά, όπως κι εγώ που μεγάλωσα στην επαρχία και νόμιζα ότι είμαι εξωγήινος και δεν ήξερα καν ότι υπάρχουν άλλοι άνθρωποι που νιώθουν έτσι γιατί δεν είχα δει κανέναν πουθενά, ούτε στην τηλεόραση, μέχρι την εφηβεία μου. Προσωπικά κατάλαβα από πολύ μικρή ηλικία ότι έχω κάτι διαφορετικό χωρίς να μπορώ να το προσδιορίσω και αργότερα ότι με έλκυαν αγόρια και όχι κορίτσια. Νόμιζα ότι είμαι ο μόνος άνθρωπος στον πλανήτη που νιώθει έτσι, γιατί δεν το είχα δει πουθενά. Οπότε είναι ίσως ακόμα πιο σημαντικό από τη γνώμη της κοινωνίας, για τα ίδια τα παιδιά τα LGBT, να δείχνεις τέτοιες εικόνες για να ξέρουν ότι είναι οκ αυτό που είναι και δεν είναι οι μόνοι άνθρωποι στον κόσμο που νιώθουν έτσι".

FRA_7764.jpg

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να εκφραστεί μια ομοφοβική συμπεριφορά, από το πιο ήπιο του απλά να αποφεύγεις κάποιον ή να μην του δίνεις σημασία, μέχρι την επίθεση, είτε με λεκτική βία, είτε σε πιο ακραίες περιπτώσεις σωματική. "Μου έχει τύχει και Σάββατο βράδυ στο Γκάζι. Γινόταν χαμός από κόσμο. Ήμασταν 4 άτομα παρέα, φεύγαμε από ένα μαγαζί, ένας από τους φίλους μου έκανε ένα κοπλιμέντο σε έναν περαστικό κι εκείνος μας όρμηξε με την παρέα του. Τον έναν τον είχαν ρίξει στο έδαφος και του έριχναν κλωτσιές. Περνούσαν εκατοντάδες κόσμου από δίπλα και δεν αντέδρασε κανείς. Αυτό είναι και το πιο απογοητευτικό".

"Το χειρότερο για μένα είναι η απάθεια του κόσμου που υποτίθεται ότι δεν είναι εναντίον σου, ή είναι ενάντια στη βία, αλλά και πάλι, είτε επειδή φοβούνται, είτε επειδή έχουμε τη νοοτροπία του "πού να μπλέκεις τώρα", δεν αντιδρούν. Ομοφοβία θα υπάρχει πάντα. Οσο και να εξελιχθεί η κοινωνία, οι ομοφοβικοί έστω και σε μικρότερο ποσοστό θα υπάρχουν πάντα. Το θέμα είναι να νιώθουν ότι είναι αυτοί η μειονότητα και να μην τους παίρνει να εκδηλώσουν έμπρακτα την ομοφοβία τους."

Πάντα θα υπάρχουν αυτοί που θα θέλουν να σου κάνουν κακό. Το βάρος όμως πέφτει σε όλους τους υπόλοιπους που πρέπει να τους κάνουν να νιώσουν ότι εκείνοι έχουν το πρόβλημα κι όχι εμείς.
collage-zak.jpg
FRA_7881.jpg

"Την πρώτη φορά που δέχτηκα σωματική επίθεση, το 2012, για κάποιες μέρες δεν είχα βγει καθόλου απ' το σπίτι μου και ίσως και για μήνες δε μπορούσα να περάσω καν από το σημείο που είχε γίνει το σκηνικό. Πλέον έχω πει στον εαυτό μου ότι αυτό που μου συνέβη τότε κανέναν να μου το ξανακάνει. Ακόμα και να φοβάμαι μέσα μου, θα βγω, ή αν χρειαστεί να ζητήσω από έναν φίλο μου να έρθει μαζί μου, θα το κάνω. Θα βρω έναν τρόπο, είτε σφίγγοντας τα δόντια, είτε ζητώντας βοήθεια, και δε θα επιτρέψω στον άλλον να πετύχει τον στόχο του που είναι να με κάνει να κλειστώ στο καβούκι μου".

Τι είναι αυτό που τελικά "φοβίζει" τον ομοφοβικό;

"Είναι είτε επειδή έτσι τους έχουν μάθει, ότι αυτό είναι κακό και αυτοί οι άνθρωποι είναι μιάσματα, ή κατώτεροι ή κάτι τέτοιο, είτε επειδή ζούμε σε μια πατριαρχική κοινωνία και οτιδήποτε απειλεί τον ανδρισμό ή την εικόνα του άντρα είναι κατάπτυστο. Πολλοί το κάνουν γιατί νιώθουν ότι το να είναι ένας άντρας gay, μειώνει την εικόνα του τι σημαίνει να είσαι άντρας και τους ενοχλεί. Υπάρχουν ακόμα και άνθρωποι που είναι οι ίδιοι gay και επιτίθενται ανοιχτά σε άλλους gay για να κρύψουν τη δική τους ομοφυλοφιλία. Αυτό είναι ακόμα χειρότερο. Μου έχει τύχει μεγαλώνοντας, να δω ανθρώπους που ενώ το πρωί που περνούσα από το καφενείο με έκραζαν, τους πετύχαινα το βράδυ στο μπαρ μεθυσμένους, και μου την έπεφταν. Ο ίδιος άνθρωπος. Τόσο υποκριτικό".

FRA_7776.jpg
FRA_7789.jpg
FRA_7814.jpg
FRA_7849.jpg
FRA_7920.jpg
FRA_7799.jpg

"Μακάρι να αρκούσε απλά το να μην είσαι ομοφοβικός, αλλά επειδή υπάρχει πολλή ομοφοβία, δυστυχώς, δεν φτάνει αυτό. Όποιος δεν είναι και δεν το πιστεύει αυτό, πρέπει όταν ακούει ή όταν βλέπει κάτι, να μιλάει, να αντιδράει. Όχι να παίξεις ξύλο, αλλά μπορείς να βάλεις τις φώνες ακόμα κι από απόσταση. Αν είναι κάποια σωματική επίθεση, μπορεί να τρομάξει απλά και μόνο από τις φωνές ο άλλος και να φύγει. Ή αν είσαι σε μια παρέα και γίνει κάποιο αστείο ή κάτι τέτοιο, πρέπει να απαντήσεις και να μην το αφήσεις να περάσει έτσι".

Επίθεση όσο είμαι in drag δεν έχω ζήσει. Μόνο ως Ζακ. Ίσως γιατί η αυτοπεποίθηση και η δύναμη που νιώθω σαν Zackie περνάει και στον άλλον και με σέβεται.

Στη λεκτική επίθεση, ίσως το πιο συνετό είναι να μην απαντάς, σύμφωνα με όσα λέει ο Ζακ. Από την άλλη, κι εκείνος έχει πέσει πολλές φορές στην παγίδα να το κάνει. Υπήρξαν όμως κι εκείνες οι στιγμές που του βγήκαν σε καλό. "Σε ένα αρνητικό σχόλιο που θα μου κάνουν θα απαντήσω με χιούμορ. Αν έχω πιεί ή έχω νεύρα δεν έχω χιούμορ και θα απαντήσω με τσαμπουκά. Πάντα όμως στο χιούμορ ο άλλος τα χάνει. Έχει τύχει ως Ζακ να είμαι μέσα στο λεωφορείο και να μου πουν κάτι. Αν τότε απαντήσεις με χιούμορ και κάνεις τους άλλους να γελάσουν και εις βάρος του τύπου που σε προσέβαλε, τότε θα νιώσει αυτός μειονεκτικά. Είναι πολύ καλό όπλο το χιούμορ, το έχω και συνήθως το χρησιμοποιώ."

FRA_7971.jpg
FRA_8017.jpg

"Σε περίπτωση ομοφοβικής επίθεσης, μπορεί κανείς να απευθυνθεί σε διάφορες οργανώσεις ή στο 11528 που είναι γραμμή υποστήριξης για LGBT άτομα, ή και στην αστυνομία, το οποίο είναι επίσης σημαντικό για να το καταγγείλει και να καταγραφεί ως ομοφοβικό περιστατικό. Εγώ το έχω κάνει παλιότερα και το έχω μετανιώσει, αλλά τώρα το συνιστώ γιατί υπάρχει μια βασική διαφορά. Πριν από χρόνια να το καταγγείλω στην αστυνομία και κατέληξα να δέχομαι ένα δεύτερο bullying στο τμήμα, πρώτον γιατί υπήρχαν κάποιοι που ψιλογελούσαν ή δεν το έπαιρναν στα σοβαρά, και δεύτερον γιατί ενώ είχα πει ότι μου επιτέθηκαν Έλληνες, προσπαθούσαν να με πείσουν ότι ήταν ξένοι, για να καταγράψουν ότι μου την έπεσαν ξένοι. Έπρεπε να επιμείνω πάρα πολύ γι' αυτό. Σκέψου να πας να καταγγείλεις μία επίθεση που μόλις έχεις δεχτεί και να ζεις μια δεύτερη παράνοια του "όχι ήταν Έλληνες, μα όχι ηταν ξένοι". Χρειάστηκε ό,τι αντοχές είχα για να το βγάλω πέρα ολο αυτό. Η διαφορά είναι ότι τώρα υπάρχει το τμήμα αντιμετώπισης ρατσιστικής βίας. Τοτε δεν υπήρχε. Υπάρχει και ανοιχτά gay αστυνομικός που έχει γίνει και αρκετά γνωστός και δουλεύει σ' αυτό το τμήμα. Επειδή λοιπόν είναι ακριβώς αυτή η δουλειά του, να καταγράφει και να αντιμετωπίζει ρατσιστικά περιστατικά, δε θα αντιμετωπίσεις πρόβλημα αν πας εκεί".

FRA_8030.jpg

Κομμάτι του να είσαι τόσο ενεργός, out and proud και περιγραφικός στα social media, είναι πολλές φορές και η δημιουργία ενός κοινού που ταυτίζεται μαζί σου. Ο Ζακ, όντας τόσο εξομολογητικός, εκπέμπει εμπιστοσύνη σε πολύ κόσμο που έχει ανάγκη να την νιώσει και δεν ξέρει πού να τη βρει. "Μου στέλνουν συχνά να μου ζητήσουν βοήθεια. Και άνθρωποι μεγαλύτερων ηλικιών για θέματα γύρω από τον HIV, αλλά κυρίως νέοι άνθρωποι που έχουν ερωτήσεις για το πώς να κάνουν coming out ή έχουν πρόβλημα με το σπίτι τους γιατί δεν ξέρουν πώς να το αντιμετωπίσουν. Από τη μία χαίρομαι γιατί αυτό δείχνει ότι με εμπιστεύονται και μου ανοίγονται, απο την άλλη το νιώθω και ως τεράστια ευθύνη γιατί πρέπει να πω το σωστό πράγμα και δεν ξέρω πάντα ποιο είναι αυτό. Δεν υπάρχει συνταγή, ώστε να λέω σε όλους το ίδιο, πρέπει ναψυχολογήσεις τον καθένα ξεχωριστά. Όταν είσαι ανήλικος, εξαρτάσαι από τους γονείς σου που είναι ομοφοβικοί και μπορεί στα 15 σου να σε πετάξουν από το σπίτι, δε μπορείς να του πεις "βγες με τη σημαία και μη σε νοιάζει". Εκεί είναι καλύτερα να του πεις να κάνει υπομονή μέχρι να ενηλικιωθεί και να μπορεί να φύγει από το σπίτι και να πατήσει στα πόδια του. Το καλύτερο θα ήταν να μπορούν να είναι όλοι out and proud σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά επειδή ζούμε σε δύσκολες εποχές που πολύς κόσμος δεν είναι οικονομικά ανεξάρητος, δε μπορεί να βρει δουλειά, δε μπορεί να σταθεί στα πόδια του, εκεί πρέπει λίγο - και λυπάμαι πολύ που το λέω αυτό - να βάλεις τη λογική πάνω απ' την καρδιά. Είναι θέμα επιβίωσης, και τότε το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνεις είναι να ζήσεις. Οπότε επιβίωσε και μόλις μπορείς να σταθείς στα πόδια σου, απελευθερώσου".

FRA_7949.jpg
FRA_8026.jpg
FRA_8167.jpg

Δεν είναι εύκολο να είσαι ο εαυτός σου. Είναι, υποθέτω, ακόμα δυσκολότερο να γίνεις αυτός που πραγματικά είσαι όταν νιώθεις πως οι άλλοι σε μισούν, σε ζηλεύουν, σε θεωρούν βρώμικο, κακό, άρρωστο, υποδεέστερο. Ο δρόμος προς την απόλυτη αποδοχή της ταυτότητάς μας, σε όποιο φυλετικό και σεξουαλικό πλαίσιο κι αν εντάσσεται αυτή, θα έπρεπε να περιβάλλεται μόνο από προσωπικά εμπόδια . Αυτά που έχεις τη δύναμη να ξεπεράσεις. Το μίσος των τρίτων για αυτό που είσαι εσύ, εγώ, ή ο περαστικός με τη φούστα και τα τακούνια, δε θα έπρεπε να μπορεί να με κλείσει σπίτι μου, να με ρίξει κάτω, να με πληγώσει ψυχολογικά ή σωματικά, να με κάνει να αρνούμαι αυτό που είμαι και θέλω. Φωνάζοντας πόσο άδικη και παράλογη είναι η ομοφοβία και η έκφρασή της, ίσως μια μέρα την ανάγουμε σε ντροπή για κάθε μυαλό. Την ίδια ντροπή που νιώθω εγώ τώρα επειδή μόλις έγραψα, για ακόμα μια φορά, ένα κείμενο που θα διαβάσουν οι ήδη φιλελεύθεροι και όχι αυτοί στους οποίους απευθύνεται. Οι δεύτεροι, δυστυχώς, θα μείνουν στο να κράζουν τις φωτογραφίες.

FRA_8137.jpg